‘Goed om alle ins & outs te horen en ervaringen te delen.’ Marian Camphuis is één van de deelnemers aan de training Leidinggeven in een Formule Bibliotheek, die donderdag 26 mei is afgerond. De teamleider van Bibliotheek Brummen-Voorst is door de training naar eigen zeggen weer up-to-date over retailprincipes en inzicht in de Bibliotheekformule.
De training Leiding geven in een Formule Bibliotheek bestond uit drie dagdelen, op 12 mei, 19 mei en 26 mei 2016, telkens van 09.30 tot 12.30 uur bij Rijnbrink aan de Zeelandsingel 40 in Arnhem. De training is bedoeld voor teamleiders, vestigingsmanagers en managers frontoffice die (opnieuw) bekend willen worden met retailprincipes binnen de Bibliotheek en/of werken binnen de formule. Juist voor mensen die nieuw zijn in de Bibliotheeksector, of die een opfrisser willen met retail en de Bibliotheekformule, is dit een waardevolle manier om de basis weer helder te krijgen.
Het is een ervaringsgerichte training: een mix van theorie, voorbeelden uit de praktijk en verschillende opdrachten. In kleine groepen van acht tot twaalf deelnemers is er volop ruimte om ervaringen uit de eigen vestiging in te brengen en te leren van collega's uit andere bibliotheken. Na de drie dagdelen hebben de deelnemers kennis en inzicht in de belangrijkste aspecten van retail en de Bibliotheekformule, in samenhang met de strategische ontwikkelingen in de Bibliotheekbranche. Ze kunnen die kennis toepassen op de eigen werkprocessen, ze hebben inzicht in het sturen vanuit retailprincipes en in hun eigen leidinggevende rol daarin, en ze hebben handvatten om de principes scherp te houden binnen de eigen organisatie en vorm te geven aan de lokale doorontwikkeling. Een belangrijk aandachtspunt is hoe je op resultaatgerichte wijze leiding geeft aan je team.
Centraal in de training staat het retailconcept van de Bibliotheekformule, dat is opgebouwd uit vier onderdelen: assortiment, inrichting, werkprocessen & HRM en marketing & communicatie. Bij het assortiment gaat het om de juiste samenstelling van de collectie per wereld, uitgedrukt in uitleenfrequentie en saneerindicatie, en om nieuwe bouwstenen zoals Medialab, Muziekweb en Taalpunt/Taalhuis. Bij de inrichting kiezen formulebibliotheken voor het Whitebox- of het Blackbox-concept, waarin sfeer en herkenbaarheid belangrijk zijn en het assortiment en professionele medewerkers de hoofdrol spelen.
Voor leidinggevenden is vooral het onderdeel werkprocessen & HRM van belang. In de Bibliotheekformule draait alles om de klant, die zelf een actieve rol heeft. Binnen de uitleenfunctie is zelfbediening het uitgangspunt: de klant kan veel zelf regelen, online of in de Bibliotheek, zonder directe hulp van een medewerker. Daardoor krijgen medewerkers ruimte voor andere taken. Zij lopen rond, zijn proactief en aanspreekbaar, adviseren klanten en besteden tijd aan het displayen en presenteren van de collectie. De belangrijkste processen in de fysieke Bibliotheek zijn het halen en brengen van media, vinden (de klant vindt wat hij zoekt), verleiden (het verleidelijk presenteren en plaatsen van het assortiment) en verrijken (actief en passief informeren). Als teamleider stuur je erop dat die processen elke dag goed lopen.
De invoering van de Bibliotheekformule heeft grote gevolgen voor het personeel: functies en werkzaamheden veranderen. In standaardfunctieprofielen zijn de resultaatgebieden en competenties beschreven voor de medewerkers in de publieksdienst, en met een standaard formatienorm kan de formatie worden berekend, ook voor openingsuren met alleen zelfbediening. Een verschilanalyse tussen de huidige en de gewenste situatie geeft richting aan de personeelsplanning en de ontwikkeling van medewerkers. De leidinggevende speelt in dat veranderproces een sleutelrol: van het uitdragen van de doelstellingen en het meenemen van medewerkers vanaf het begin, tot het borgen van de kwaliteit wanneer de nieuwe werkwijze eenmaal staat.
Voor Marian Camphuis viel de training samen met een bijzondere periode. De maand mei stond bij Bibliotheekstichting Brummen-Voorst in het teken van heropeningen: de vestigingen in Brummen en Twello kregen een restyling volgens het Whitebox-concept. Brummen heropende op vrijdag 20 mei, Twello op dinsdag 31 mei, en ook Bibliotheek Eerbeek zou later dat jaar volgen. De uitvoerende partijen bij de herinrichting waren OdV, Biebsystemen en Rijnbrink. Een vernieuwde inrichting vraagt ook om een team dat de nieuwe werkwijze voelt en uitdraagt; de inzichten uit de training kunnen zo direct in de praktijk worden gebracht. Lees ook het bericht Bibliotheken Brummen en Twello gerestyled.
De training Leiding geven in een Formule Bibliotheek wordt georganiseerd door Rijnbrink, het landelijke loket voor de Bibliotheekformule. De eigen bijdrage voor het programma van drie dagdelen bedraagt € 255,- excl. BTW, inclusief koffie, thee, een drankje en handouts. Abonnementshouders van de Bibliotheekformule ontvangen 10% korting. Aanmelden kan via Rijnbrink Campus. Meer informatie over de training en eventuele volgende edities is verkrijgbaar bij Anneke Duinkerken, senior adviseur, en Kim Keijsers, projectmedewerker bij Rijnbrink. Lees ook de aankondiging Training: Leiding geven in een Formule Bibliotheek.