Het verhaal van... Bibliotheek Kennemerwaard

Waar het allemaal begon…
Als een van de voorlopers voerde Bibliotheek Kennemerwaard in 2010 in samenwerking met de OBD (nu Rijnbrink) en ProBiblio, een pilot uit in Akersloot: de cosmetische variant van de Dorpsformule volgens Whitebox. Een spannend proces, omdat er in Noord-Holland nog geen ervaring met formulemanagement was. Grotendeels volgden we de werkwijze van Overijssel. Er kwam veel op ons af: niet alleen de hectiek van een verbouwing en herinrichting, maar ook veel nieuwe termen (wat is het verschil tussen een display en een powerdisplay, wat is een gondola en past een draadrek ook in onze houten kasten uit 1980 om over de signing en visuals nog maar niet te spreken). Er werd een collectieprofiel opgesteld en een plan om naar de gewenste collectie te groeien. Nieuwe functieprofielen werden, opgesteld, de medewerkers getraind, werkprocessen vastgesteld en de landelijke huisstijl deed zijn intrede in Kennemerwaard dat sinds de fusie in 2009 net een nieuwe huisstijl had.

Verhaal van Kennemerwaard

Historisch Informatiepunt 
Als nieuw element lieten we een Historisch InformatiePunt (HIP) ontwikkelen, omdat de herinrichting van de Bibliotheek een gevolg was van de inhuizing van de historische vereniging. Het kostte overtuigingskracht om aparte informatiepunten in de formule op te nemen, omdat de formule vooral gericht was op presentatie van de collectie in de belevingswerelden en aparte punten daar niets aan zouden toevoegen. Inmiddels is bewezen dat, mits uitgevoerd als onderdeel van het geheel, er niets mis mee is.

Meet, Read & Learn, stadsformule in Alkmaar
De volgende uitdaging werd in juli 2013 de herinrichting, volgens Stadsformule, van Alkmaar Centrum, het vlaggenschip van Bibliotheek Kennemerwaard. Deze formule was in een aantal bibliotheken in het land reeds toegepast.

Omdat we het jammer vonden dat de formule vooral de schatkamer van de bibliotheek ondersteunde, ontwikkelden we i.s.m. (toen nog) Van Spaendonck een aanvulling op het concept. Om ook de ontwikkelingen rondom kennis delen en kennis maken, mediawijsheid, bestrijden laaggeletterdheid, culturele activiteiten en programmering rondom groen en duurzaam en de toenemende behoefte van het publiek aan lees-, studie- en werkplekken een plaats te geven in de nieuwe inrichting: Podium, MediaLab, GreenPoint, Taaltafel, Lounge. Hiervoor werd door JosDeVries Retailcompany aanvullende ontwerpen gemaakt. Ook werd de programmering 2013/2014 sterk geïntensiveerd.

Zondagsopenstelling
En dat dit gewaardeerd werd bleek uit de spontane actie van een paar raadsleden om via een motie aan het eind van het jaar de gemeenteraad extra subsidie te vragen, waardoor de bibliotheek vanaf 1 januari 2014 extra open kon op zondag, waarbij uiteraard altijd iets extra’s geboden werd.

Servicebibliotheek in Schoorl en Heerhugowaard de Noord
Na een brand in 2009 waarbij 600m2 Bibliotheek verwoest werd, waren de klanten in Schoorl hard toe aan een nieuwe bibliotheek. Gezien het beleid van Kennemerwaard (één volwaardige bibliotheek per gemeente en doelgroepbibliotheken in de kernen/wijken) werd dit een servicepunt voor jeugd tot 13 jaar en minder mobiele volwassenen.

Lokale verankering
Het toepassen van de formule in een multifunctionele accommodatie heeft ons hier geholpen om een stevige basis te leggen voor lokale verankering. De uitstraling van de bibliotheek is zo uitnodigend dat bezoekers van de sporthal, de vergaderlocaties etc. verleid worden om ook eens de bibliotheek binnen te stappen. De herinrichting gaf ook een boost aan samenwerking met derden. Programmering en openingstijden zijn en worden flink uitgebreid door inzet van de historische vereniging en Vrienden van bibliotheek Schoorl.

In mei 2014 is de vestiging in Heerhugowaard de Noord verhuisd naar 2 lokalen in de enige basisschool die deze kern heeft en als servicepunt voor jeugd en ouderen heropend. Door combinatie met het concept van dBos, waardoor een leesconsulent van Kennemerwaard alle kinderen in de klas bereikt, is de wat afgelegen kern een fantastische voorziening rijker geworden. Hier ligt nu de uitdaging om de bewoners zodanig bij de bibliotheek te betrekken dat de huidige openingsuren, waarin altijd een professional van de bibliotheek aanwezig is voor informatie en advies, uitgebreid kunnen worden met “low-service” (openstelling op basis van zelfbediening, maar bemensd door een vrijwillige gastheer/vrouw/groep of deelnemers van een activiteit om de sociale cohesie te bevorderen).

Wat leveren de investeringen en inspanningen op?
Door deelname aan de formule hoeft het wiel niet opnieuw uitgevonden te worden, kunnen we leren van ervaringen elders in het land, efficiënter werken en mogelijk inkoopvoordelen behalen. De ruimte die hierdoor “vrij” komt gebruiken wij in Kennemerwaard voor doorontwikkeling zoals uit bovenstaande blijkt.

De reacties van klanten en bezoekers: nog nooit ontvingen wij zoveel mails en brieven van klanten, positief en negatief, als na de herinrichting van Alkmaar Centrum. In een kleinere vestiging is het publiek makkelijker wegwijs te maken en verkopen de presentaties zichzelf. In een grotere vestiging is een goede bewegwijzering heel belangrijk. Ook was niet elke oude klant blij met de toegenomen bruis op m.n. de begane grond door de toename aan activiteiten op het podium, in het MediaLab en in het loungegedeelte. De deskundigheid en servicegerichtheid van de medewerkers maken dan het verschil.

De cijfers
Op basis van de resultaten elders in het land hadden wij in Akersloot als doelstelling:10% meer leden, 20% meer uitleningen, 20% meer bezoekers. Voor Alkmaar hebben wij daar aan toegevoegd: 100% gericht op zelfbediening, 5% meer rendement (collectie en vierkante meters worden beter gebruikt), bezoekers blijven langer en er is vaker iets te beleven.

De eerste twee jaar zagen we in Akersloot inderdaad een flinke toename in het gebruik: 9% meer uitleningen, 31% meer bezoekers. Het aantal leden bleef dalen maar minder dan in andere vergelijkbare vestigingen.

Het eerste jaar in Alkmaar Centrum heeft met name tot een flinke stijging van de bezoekersaantallen geleid. Elke maand zijn er 4 á 5000 meer bezoekers dan in het voorgaande jaar, een toename van 22%. De andere presentatie van de fors verkleinde collectie leidde tot 3% meer uitleningen. Het aantal ingeschreven leners bleef stabiel.

Bezoekers verblijven inderdaad langer in de bibliotheek. Werk- en studieplekken worden goed gebruikt. De gecreëerde stilteruimtes worden bijzonder gewaardeerd. Klanten laten zich verrassen door activiteiten op het podium. I.p.v. een folder neer te leggen vragen wij de aanbieder nu iets te presenteren op het podium. De loungehoek wordt gewaardeerd, maar het afgelopen jaar is gebleken dat de horeca een flinke kostenpost voor de bibliotheek vormt. We zijn momenteel op zoek naar een ander concept, omdat een horecavoorziening wel heel erg gewaardeerd wordt door onze klanten.

De toekomst
Het komend jaar staat er op het gebied van formulemanagement nog het een en ander te gebeuren. Uiteindelijk zullen alle medewerkers Publieksdiensten getraind zijn en werken volgens de formuleprincipes. Daar waar mogelijk worden vestigingen heringericht. Door de landelijke huisstijl wordt de bibliotheek als sterk merk in het straatbeeld gezet. Echter, altijd zal de lokale situatie uitgangspunt zijn, altijd zullen we proberen een innovatief element toe te voegen en is aanvullende programmering van wezenlijk belang om de waarden van de Bibliotheek nu en in de toekomst te kunnen verwezenlijken.

Verhaal van Kennemerwaard is geschreven door Hanneke Idema, Sectormanager Publieksdiensten, Bibliotheek Kennermerwaard. Heb je een vraag voor Hanneke? Stel ze op biebtobieb


Lees ook het verhaal van Bibliotheek Steenwijk
 
  • 1.Bibliotheek Almelo interieur.jpg
  • 2. Bibliotheek Black Box 3.JPG
  • 3. Bibliotheek Almelo interieur28.jpg
  • 4. Bibliotheek Black Box 2.JPG
  • 5. .jpg
  • 6. Bibliotheek Holten interieur2.jpg
  • 7. Bibliotheek Holten interieur6.jpg
  • 8. Bibliotheek Black Box 8.JPG
  • 9. Bibliotheek Steenwijkerwold3.jpg
  • 10. Bibliotheek Almelo interieur4.jpg
  • 11. Bibliotheek Black Box 7.JPG
  • 12. Bibliotheek Holten interieur3.jpg
  • 13. Bibliotheek Almelo interieur20.jpg
  • 14. Bibliotheek Black Box 6.JPG
  • 15. Bibliotheek Black Box 4.JPG
  • 16. Bibliotheek Steenwijkerwold4.jpg
  • 17. de Lutte overzicht focus jeugd.jpg
  • 18. Bibliotheek Almelo interieur10.jpg
  • 19. Bibliotheek Black Box.JPG
  • 20. Bibliotheek Almelo interieur8.jpg